Windows 11 âm thầm hướng người dùng sang Media Player mới, đổi lại mức tiêu thụ RAM cao hơn

Dù đã có tuổi đời khá lâu, Windows Media Player Legacy vẫn được nhiều người sử dụng nhờ tốc độ mở nhanh, giao diện quen thuộc và khả năng đáp ứng tốt những nhu cầu cơ bản. Tuy nhiên, một thay đổi mới trong bản thử nghiệm Windows 11 cho thấy Microsoft đang từng bước thu hẹp chức năng của phần mềm này và điều hướng người dùng sang Media Player hiện đại.

Thay đổi được phát hiện trong Experimental Build 29648.1000 thuộc nhánh Future Platforms. Trước đây, khi sử dụng Windows Media Player Legacy, người dùng có thể nhấp chuột phải vào video để truy cập các tùy chọn liên quan đến lời bài hát, chú thích và phụ đề. Một số thiết lập cho phép bật, tắt hoặc lựa chọn hiển thị phụ đề nếu có sẵn.

Trong bản thử nghiệm mới, một số tùy chọn này đã biến mất. Đặc biệt, khi người dùng cố gắng bật phụ đề, ứng dụng hiển thị thông báo cho biết tính năng này không còn được hỗ trợ trên Windows Media Player Legacy và đề nghị chuyển sang Media Player mới.

Điều này cho thấy Microsoft dường như đang chủ động chuyển các chức năng quan trọng sang ứng dụng hiện đại thay vì chỉ đơn giản thay đổi giao diện. Media Player mới có khả năng quản lý phụ đề linh hoạt hơn, bao gồm tùy chỉnh phông chữ, kích thước, màu sắc và nền thông qua phần cài đặt chung của Windows.

Tuy nhiên, thay đổi hiện mới chỉ xuất hiện trong một nhánh Windows thử nghiệm. Nó chưa được triển khai trên các phiên bản Windows 11 ổn định và cũng chưa được phát hiện trong Experimental Build 26340.9212 thuộc nhánh 26H2 tại thời điểm kiểm tra.

Microsoft cũng chưa công bố kế hoạch chính thức về việc loại bỏ hoàn toàn chức năng phụ đề khỏi Windows Media Player Legacy hay thời điểm đưa thay đổi này tới người dùng phổ thông. Vì vậy, đây mới chỉ nên được xem là tín hiệu về định hướng phát triển của Windows, thay vì một chính sách đã áp dụng trên diện rộng.

Vấn đề đáng chú ý hơn nằm ở hiệu suất. Trong một thử nghiệm của Windows Latest, Media Player mới sử dụng khoảng 377 MB RAM khi ở trạng thái chờ, trong khi Windows Media Player Legacy chỉ tiêu thụ khoảng 103,4 MB. Như vậy, mức sử dụng bộ nhớ của ứng dụng mới cao hơn 3 lần trong cùng điều kiện thử nghiệm.

Con số này không phải thông số chính thức do Microsoft công bố và cũng không thể đại diện cho mọi máy tính. Mức tiêu thụ RAM có thể thay đổi tùy phiên bản phần mềm, thư viện nội dung, các dịch vụ chạy nền và cấu hình hệ thống. Dù vậy, khoảng cách gần 274 MB vẫn khá đáng kể đối với hai ứng dụng thực hiện cùng một nhiệm vụ cơ bản.

Thử nghiệm cũng cho thấy Windows Media Player Legacy có khả năng mở video gần như ngay lập tức, trong khi Media Player mới mất nhiều thời gian hơn để khởi động và hiển thị nội dung. Điều này đặt ra câu hỏi về khả năng tối ưu của những ứng dụng hiện đại được Microsoft phát triển cho Windows 11, đặc biệt trên các thiết bị có dung lượng RAM hạn chế.

Khả năng hỗ trợ codec cũng tạo ra một khác biệt đáng chú ý. Trên thiết bị được Windows Latest thử nghiệm, Windows Media Player Legacy có thể phát video HEVC, trong khi Media Player mới yêu cầu cài thêm HEVC Video Extensions. Một số trường hợp có thể phải trả phí cho phần mở rộng này thông qua Microsoft Store.

Trải nghiệm thực tế không nhất thiết giống nhau trên tất cả máy tính. Microsoft từng lưu ý rằng một số định dạng video cần codec bổ sung, trong khi nhà sản xuất PC có thể cài sẵn giấy phép hoặc các phần mở rộng cần thiết. Những người nâng cấp từ phiên bản Windows cũ cũng có thể đã có sẵn một số codec trên hệ thống.

Windows Media Player Legacy hiện vẫn chưa biến mất. Người dùng vẫn có thể sử dụng những tính năng quen thuộc như quản lý thư viện, tạo danh sách phát, phát nội dung và làm việc với CD. Microsoft vẫn liệt kê ứng dụng này dưới dạng một tính năng tùy chọn trên Windows 10 và Windows 11.

Tuy nhiên, việc một tính năng đang hoạt động bị thu hẹp rồi yêu cầu người dùng chuyển sang phần mềm khác cho thấy quá trình thay thế có thể đang diễn ra theo hướng khá rõ ràng. Vấn đề là ứng dụng mới cần chứng minh được lợi thế đủ lớn để người dùng chấp nhận đánh đổi.

Media Player hiện đại có thiết kế phù hợp hơn với Windows 11, hỗ trợ giao diện sáng tối, quản lý thư viện nhạc, phát video, tạo playlist và nhận cập nhật thường xuyên. Nhưng nếu xét riêng về mức tiêu thụ tài nguyên và tốc độ khởi động, phiên bản Legacy vẫn có những ưu điểm mà người dùng máy cấu hình thấp khó bỏ qua.

Sự khác biệt này cũng phản ánh một xu hướng phổ biến trong phần mềm hiện đại: giao diện và tính năng ngày càng phong phú thường đi kèm yêu cầu phần cứng cao hơn. Tương tự cách các nền tảng trực tuyến liên tục bổ sung tính năng để giữ chân người dùng, các dịch vụ số như quảng cáo facebook cũng ngày càng sử dụng nhiều hệ thống tự động và công cụ phân tích phía sau.

Nếu Microsoft cuối cùng đưa thay đổi này lên bản Windows 11 chính thức, người dùng có thể sẽ phải chuyển sang Media Player mới để sử dụng một số chức năng vốn từng có trên Windows Media Player Legacy. Khi đó, sự đánh đổi không chỉ nằm ở giao diện và thói quen sử dụng mà còn có thể là lượng tài nguyên hệ thống.

Với những máy tính hiện đại có RAM dư dả, chênh lệch vài trăm MB có thể không phải vấn đề lớn. Nhưng trên các thiết bị cũ hoặc cấu hình thấp, việc một ứng dụng phát video tiêu tốn nhiều RAM hơn đáng kể có thể ảnh hưởng đến trải nghiệm đa nhiệm. Đây cũng là lý do Microsoft cần tối ưu thêm Media Player trước khi biến nó thành lựa chọn gần như bắt buộc.

Cuối cùng, câu chuyện không chỉ nằm ở việc Windows Media Player Legacy còn tồn tại bao lâu. Điều người dùng thực sự quan tâm là ứng dụng thay thế có đủ nhanh, nhẹ và ổn định để xứng đáng với việc chuyển đổi hay không. Trong khi đó, các nền tảng công nghệ khác cũng đang đứng trước bài toán tương tự: bổ sung tính năng nhưng phải kiểm soát mức tiêu thụ tài nguyên, từ phần mềm máy tính cho tới các hệ thống quảng cáo facebook vận hành trên nền tảng trực tuyến.